Kekemelik konuşmanın akıcılığını etkileyen bir konuşma bozukluğudur. Kekemelik hece tekrarları ‘ma-ma-masa’ , bloklar ‘m…..masa’ ve ses uzatmalarıyla ‘mmmmasa’ karakterizedir.

Kekemelik 3-4 yaşlarında başlayıp kendiliğinden ortadan kalkabileceği gibi kalıcı bir özelliğe sahip de olabilir. Erken dönemde ortaya çıkan kekemelikte müdahale gerekip gerekmediğine ilişkin verilerin dikkatle incelenmesi gerekmektedir. Geniş ailede kekemelik öyküsünün olması, kekemeliğin 6 aydan uzun sürmesi, diğer dil ve konuşma güçlüklerinin varlığı, çocuğun erkek olması ve ailede ya da çocukta kekemeleye ilişkin ciddi bir kaygı hali olması gibi faktörler erken dönemde ortaya çıkan kekemeliğin kronikleşebileceğine ilişkin önemli verilerdir.

Kekelemek bir çok kişinin günlük hayatını etkilemektedir. Kekeleyen birey diğerlerinin kendi kekemeliğine nasıl tepki vereceklerini bilmediği ve kekelemesinden utandığı için kekemeliğini saklama yoluna gidebilir ve bu durum iletişimsel sorunlara yol açar. Kişi, kekelediğini gizlemek için söyleyeceği cümledeki kelimelerin yerini değiştirebilir, söyleyeceği sözcüğü düşünüyormuş gibi yapabilir ya da konuşmayı reddedebilir. Örneğin bir kişi, ’patates kızartması’ yemek istediği bir restoranda ‘patates’ sözcüğünde kekeleyeceğini düşündüğü için ‘hamburger’ sipariş edebilir ya da ‘inecek var’ demekten çekindiği için 3 durak sonra inebilir. Hatta bir lise öğrencisi meslek seçimini dahi bireysel özellikleri yerine kekemeliğini merkeze alarak gerçekleştirerek ilerleyen hayatında mutsuz bir birey olabilir. Görüldüğü gibi kişi kendi kekemeliğine yüklediği olumsuz yargılardan ötürü iş, okul ve arkadaş çevresinde ciddi boyutta sıkıntılar yaşayabilir.

Kekemelik Terapisinde Neler Yapılır?

Yukardaki örneklerde görüldüğü gibi temelde bir konuşma bozukluğu olan kekemelik, kişinin hayatında konuşmanın şekline ilişkin bir bozukluktan çok daha fazla alanı etkilemektedir. Bu nedenle kekemeliğin yalnızca kekelenen sözcük sayısının azaltılmaya çalışılması şeklinde müdahale edilmesi yeterli olmamaktadır. Kekemelik terapisini içeren bir program kişinin kekemliğe yönelik olumsuz yargılarını en aza indirgemesini  ve duyarsızlaşmasını (Systematic desentization) sağlamak zorundadır. Kişinin kekelemeye yönelik kaygısının azaltılması sonrasında kişiye kekelemeyi modifiye edecek (stuttering modification) teknikler kazandırılır.  Kişinin ihtiyacı olması durumunda kişiye akıcılını şekillendirecek (Fluency shaping) teknikler ayrıca öğretilir.

Erken çocukluk döneminde yapılan müdahale farklılık göstermektedir. Erken çocukluk döneminde yapılan müdahalelerde öncelikle ebeveynlere çocuklarıyla iletişim esnasında yapmaları gerekenler öğretilerek doğrudan olmayan bir terapi süreci desenlenir. Bu indirekt terapinin sonucunda çocuk 6 ay gözleme sürecine alınır ve 6 ay sonrasında çocuğun durumu tekrar değerlendirilerek süreç planlanır ya da iyileşme sağlandıysa süreç sonlandırılır.

Uygulanan Programlar:

  • Fluency Shaping
  • Stuttering Modification
  • Fun with Fluency
  • Erken dönem kekemelik terapisi
  • Aile eğitimiyle dolaylı kekemelik terapisi